Drugi pokos trawy najlepiej zaplanować według fazy rozwojowej roślin, a nie wyłącznie kalendarza. W praktyce na łąkach dwukośnych przypada on zwykle na okres od 20 lipca do 10 sierpnia, natomiast na trzykośnych na 1–10 lipca. Koszenie na wysokości 5–6 cm i szybkie uzupełnienie składników pokarmowych pomagają zachować jakość paszy oraz przygotować darń do dalszego odrostu.
Dlaczego drugi pokos ma znaczenie?
Drugi pokos, nazywany także otawą, wpływa zarówno na wielkość zbioru, jak i wartość uzyskanej sianokiszonki, siana lub zielonki. Zbyt późne koszenie oznacza zwykle większy udział włókna i mniejszą zawartość białka oraz energii. Pasza staje się wtedy mniej strawna i mniej smakowita.
Najlepszym wskaźnikiem terminu jest faza kłoszenia dominujących gatunków traw. Warto obserwować skład runi, ponieważ różne gatunki, na przykład kostrzewa, mogą rozwijać się w nieco innym tempie. Trzeba też zachować równowagę między jakością a plonem. Wcześniejszy zbiór poprawia wartość pokarmową, a późniejszy może zwiększyć masę, lecz pogarsza parametry paszy i skraca czas potrzebny na regenerację przed zimą.
Kiedy wykonać drugi pokos?
Podane terminy są orientacyjne. W chłodnym roku wegetacja może się opóźnić, a susza może ograniczyć odrost po pierwszym pokosie. Przed wjazdem na łąkę sprawdź nie tylko datę, lecz także wysokość i kondycję runi oraz prognozę pogody.
| Typ łąki | I pokos | II pokos | III pokos, jeśli dotyczy |
|---|---|---|---|
| Łąka 2-kośna | 25 maja–10 czerwca | 20 lipca–10 sierpnia | Nie wykonuje się |
| Łąka 3-kośna | 20–25 maja | 1–10 lipca | 5–15 września |
Na łąkach trzykośnych szczególnie ważny jest termin ostatniego zbioru. Rośliny powinny mieć co najmniej około czterech tygodni na odrost przed zimą, aby odbudować zapasy i przygotować się do okresu chłodów. Jeżeli drugi pokos wypada później z powodu opóźnionego pierwszego zbioru, termin trzeciego trzeba ocenić pod kątem możliwości bezpiecznego przezimowania darni.
Jak ustawić kosiarkę?
Podstawowym ustawieniem jest wysokość koszenia 5–6 cm. Taka wysokość pozostawia część aparatu asymilacyjnego roślin, ogranicza zabrudzenie zielonki ziemią i daje trawom warunki do szybkiego odrostu. Przy ostatnim pokosie można rozważyć cięcie o 1–2 cm wyższe, zwłaszcza gdy rośliny mają krótki czas na przygotowanie do zimy.
Zbyt niskie cięcie uszkadza darń, opóźnia regenerację i zwiększa ryzyko zanieczyszczenia paszy glebą. Zbyt wysokie pozostawia grubą warstwę ścierni, która może hamować rozwój młodych pędów i sprzyjać chwastom. Przed pracą sprawdź stan noży, poziomowanie kosiarki oraz możliwość równomiernego prowadzenia maszyny.
Po skoszeniu pokos należy równomiernie rozrzucić przetrząsarką, aby ułatwić suszenie. Zabieg wykonuj przy stabilnej, możliwie suchej pogodzie. Wilgotna masa wolniej schnie, łatwiej się zagrzewa i może pogorszyć jakość siana lub sianokiszonki. Przy planowaniu pracy uwzględnij następujące elementy:
- Wysokość 5–6 cm ogranicza uszkodzenia szyjki korzeniowej i zabrudzenie paszy.
- Ostry i prawidłowo ustawiony zespół tnący zapewnia równe cięcie bez wyrywania roślin.
- Przetrząsarka powinna rozłożyć materiał równomiernie, bez tworzenia grubych, wilgotnych warstw.
- Przejazd po łące warto zaplanować tak, aby ograniczyć ugniatanie gleby i niszczenie odrostu.
Jak nawozić łąkę po pokosie?
Po zbiorze rośliny muszą odbudować liście i system korzeniowy. W tym okresie azot wspiera tworzenie białek i nowych pędów, dlatego jego niedobór może ograniczyć odrost oraz plon kolejnego pokosu. W przyjętych zaleceniach dawka po zbiorze mieści się zwykle w zakresie 30–60 kg N/ha, ale ostateczna ilość powinna wynikać z zasobności gleby, składu runi, oczekiwanego plonu i warunków pogodowych.
Nawóz azotowy, na przykład saletrę amonową lub mocznik, stosuje się możliwie szybko po zebraniu masy. Opady po aplikacji ułatwiają rozpuszczenie nawozu i jego przemieszczenie do strefy korzeniowej. Nie należy jednak nawozić tuż przed ulewnym deszczem ani zwiększać dawki bez analizy potrzeb, ponieważ nadmiar azotu może powodować straty i pogorszyć wykorzystanie składnika.
Program nawożenia powinien uwzględniać także fosfor i potas. Fosfor wspiera rozwój korzeni, a potas reguluje gospodarkę wodną i poprawia odporność roślin na stres, co ma znaczenie przy niedoborze opadów. Najbezpieczniej oprzeć decyzję na analizie gleby i historii nawożenia. Po drugim pokosie dawkę azotu trzeba ocenić szczególnie ostrożnie, aby nie pobudzać późnego, słabego odrostu przed zimą.
Przed rozpoczęciem pracy sprawdź cztery elementy organizacyjne:
- Prognoza przewiduje okres pozwalający skosić, przetrząsnąć i zebrać materiał.
- Kosiarka jest ustawiona na wysokość 5–6 cm, a elementy tnące są sprawne.
- Nawozy są dobrane do wyników analizy gleby i planowanego odrostu.
- Transport oraz miejsce przeznaczone na siano, sianokiszonkę lub zielonkę są przygotowane.
Tak zaplanowany drugi pokos łączy dobrą jakość paszy z ochroną darni. Najpierw obserwuj fazę kłoszenia i warunki wilgotnościowe, następnie ustaw wysokość cięcia, a po zbiorze szybko wykonaj działania wspierające regenerację. Dzięki temu łąka ma większą szansę na równy odrost i dobre przygotowanie do kolejnego okresu wegetacji.
