Czym są olejki eteryczne? Odkryj ich właściwości i zastosowanie

Nie wiesz czym tak naprawdę są olejki eteryczne i jak je bezpiecznie stosować w domu. Z tego artykułu dowiesz się, jak powstają, czym różnią się od absolutów oraz jak wykorzystywać ich działanie w aromaterapii. Przeczytasz też, jak je rozcieńczać, aby były skuteczne i jednocześnie bezpieczne dla zdrowia.

Czym są olejki eteryczne?

Olejki eteryczne to naturalne esencje zapachowe pozyskiwane z roślin, a dokładniej z ich wybranych części. Mogą kryć się w liściach, kwiatach, nasionach, korze, korzeniach, a nawet w skórce owoców cytrusowych. Mają postać rzadkiej, oleistej cieczy o bardzo intensywnym zapachu i są mieszaniną wielu związków chemicznych, które łatwo ulatniają się do powietrza. Właśnie ta lotność sprawia, że wyczuwasz aromat już po odkręceniu małej buteleczki. To nie są tłuste oleje roślinne znane z kuchni lub pielęgnacji, ale lotne związki aromatyczne ściśle powiązane ze światem aromaterapii.

Warto podkreślić, że naturalny olejek eteryczny nie jest tym samym co „olejek zapachowy”, który często bywa w 100 procentach syntetyczny. W aromaterapii, zgodnie z zaleceniami takich ekspertów jak Robert Tisserand, stosuje się wyłącznie prawdziwe olejki eteryczne, a nie kompozycje zapachowe z laboratorium. Dlatego podczas zakupów musisz szukać wyraźnego oznaczenia „olejek eteryczny”, a nie ogólnego „olejek zapachowy”. Tylko wtedy masz pewność, że w butelce znajduje się naturalna mieszanina z roślin, a nie wyłącznie syntetyczna imitacja zapachu.

Olejki eteryczne są wykorzystywane w perfumerii, kosmetyce naturalnej, medycynie tradycyjnej, a także w domowych rytuałach wellness. Aromaterapia polega na terapeutycznym wykorzystaniu zapachu i działania tych olejków, najczęściej przez drogi oddechowe lub skórę. Ich silne działanie wymaga jednak wiedzy, ostrożności i odpowiedniego rozcieńczenia, inaczej łatwo o podrażnienie, a nawet reakcję alergiczną.

Skład chemiczny i lotność olejków eterycznych

Jeśli chcesz świadomie sięgać po olejki, warto zrozumieć, z czego się składają. Naturalne olejki eteryczne to ciekłe, lotne mieszaniny nawet kilkuset różnych związków chemicznych. Wśród nich najczęściej wymienia się aldehydy, estry, alkohole, ketony oraz terpeny. To właśnie te składniki odpowiadają zarówno za zapach, jak i za działanie przeciwbakteryjne, przeciwwirusowe, przeciwzapalne czy uspokajające. Proporcje poszczególnych związków różnią się nie tylko między gatunkami roślin, ale nawet między partiami surowca zebranymi w innej pogodzie lub porze dnia.

Lotność oznacza, że związki zapachowe łatwo przechodzą ze stanu ciekłego w gazowy. To zjawisko jest bardzo istotne. Lotne związki aromatyczne szybko rozprzestrzeniają się w powietrzu, dzięki czemu możesz je wdychać już po chwili od dodania kilku kropli do kominka zapachowego czy dyfuzora ultradźwiękowego. Jednocześnie ta sama lotność sprawia, że niektóre olejki, zwłaszcza cytrusowe, szybciej się utleniają i tracą świeżość. Z punktu widzenia chemii olejki eteryczne rozpuszczają się dobrze w tłuszczach i alkoholu, natomiast nie mieszają się z wodą, dlatego zawsze łączy się je z olejem bazowym lub alkoholem, a nie z czystą wodą.

Stężenie tych związków jest ogromne. Do produkcji 1 litra olejku używa się nierzadko od 100 do nawet 200 kilogramów surowca roślinnego. W przypadku cennych olejków kwiatowych to oznacza ogromną ilość płatków, co tłumaczy wysoką cenę naprawdę dobrej jakości produktów. Stąd bierze się ich moc – niewielka ilość niesie silny zapach i bardzo konkretne działanie na organizm.

Jak pozyskuje się olejki eteryczne – ile roślin potrzeba na 1 litr?

Olejki eteryczne powstają z roślin na kilka sposobów. Najczęściej stosuje się destylację parą wodną, wytłaczanie, czyli wyciskanie ze skórek owoców cytrusowych, oraz różne formy ekstrakcji, w tym fitolizację. To, jaką metodę wybiera producent, zależy od tego, w której części rośliny znajdują się gruczoły olejkowe i jak delikatny jest surowiec. Bardzo wrażliwe płatki mogą nie wytrzymać wysokiej temperatury, za to skórki cytrusów idealnie poddają się mechanicznemu wyciskaniu.

W destylacji rośliny umieszcza się w aparaturze, przez którą przepływa gorąca para wodna. Para wyciąga z roślin lotne związki aromatyczne, a następnie mieszanina pary i olejku skrapla się w chłodnicy. Po oddzieleniu faz na górze zbiera się olejek eteryczny, a pod nim pozostaje woda podestylacyjna, czyli hydrolat. Hydrolaty, znane też jako wody kwiatowe, są łagodnym produktem ubocznym destylacji i świetnie sprawdzają się w pielęgnacji twarzy, zwłaszcza przy wrażliwej skórze.

W przypadku cytrusów stosuje się najczęściej wytłaczanie na zimno. Skórki owoców mechanicznie nacina się i wyciska pod ciśnieniem. Tak powstaje olejek cytrynowy, pomarańczowy czy z bergamotki. Z kolei przy bardzo delikatnych surowcach stosuje się inne techniki, na przykład ekstrakcję rozpuszczalnikiem lub fitolizację. Jest to jednak już wstęp do świata absolutów, o których za chwilę kolejne wyjaśnienia.

Skala zużycia roślin jest ogromna. Do otrzymania 1 litra olejku różanego zużywa się nawet ponad 3–4 tony płatków róży damasceńskiej. Przy olejku lawendowym będzie to kilkaset kilogramów kwiatostanów, przy olejku cytrynowym – ok. 60–80 kg skórek. W praktyce oznacza to, że każdy mililitr olejku to skoncentrowana moc bardzo dużej ilości roślin, dlatego cena wysokiej jakości olejku jest wysoka i zmienna. Plony zależą od pogody, suszy, chorób roślin, sytuacji gospodarczej, więc wartości na półkach nie są stałe.

Jak olejek eteryczny różni się od absolutu?

Na butelkach perfum i surowców zapachowych często widzisz określenia olejek eteryczny i absolut. Brzmią podobnie, ale to dwie różne formy ekstraktów roślinnych. Olejek eteryczny powstaje zwykle przez destylację parą wodną lub wytłaczanie. Absolut otrzymuje się z kolei w wyniku wielostopniowej ekstrakcji z użyciem rozpuszczalników organicznych, a nie wyłącznie dzięki parze wodnej.

Absoluty stosuje się głównie w perfumiarstwie artystycznym i luksusowych kompozycjach zapachowych, ponieważ mają niesamowicie głęboki, często bardziej wierny aromat kwiatów niż olejki eteryczne. Dla Ciebie jako użytkownika to ważna informacja. Jeśli chcesz korzystać z aromaterapii w sensie terapeutycznym, sięgasz przede wszystkim po olejki eteryczne. Jeżeli interesują Cię naturalne perfumy z jaśminu czy róży damasceńskiej, w składzie pojawi się prawdopodobnie absolut z tych roślin, bo z wielu delikatnych kwiatów nie da się uzyskać olejku eterycznego klasyczną metodą.

Jak wygląda proces otrzymywania absolutów?

Absolut powstaje inną drogą niż klasyczny olejek eteryczny. Jako przykład weźmy delikatne płatki róży damasceńskiej lub jaśmin. Te kwiaty są tak wrażliwe na wysoką temperaturę, że zwykła destylacja parą wodną zniszczyłaby wiele nut zapachowych. Dlatego stosuje się ekstrakcję rozpuszczalnikiem organicznym. Tradycyjnie był to eter, w nowocześniejszych procesach stosuje się inne, odpowiednio dobrane rozpuszczalniki techniczne.

Płatki zalewa się rozpuszczalnikiem, który doskonale rozpuszcza pachnące związki tłuszczowe i żywiczne. Gdy cała esencja zapachu przejdzie do rozpuszczalnika, oddziela się surowiec roślinny, a następnie odpędza rozpuszczalnik. Otrzymany produkt to gęsta, tłustawa masa nazywana konkretem. Ten półprodukt rozpuszcza się potem w alkoholu, a po odparowaniu alkoholu zostaje absolut – niezwykle skoncentrowana, gęsta, mocno pachnąca substancja.

Jakość absolutu zależy zarówno od jakości surowca, jak i dokładności całego procesu. Liczy się odmiana rośliny, miejsce uprawy, sposób zbioru, czas pomiędzy zbiorem a ekstrakcją oraz czystość użytych rozpuszczalników i alkoholu. To sprawia, że absoluty z róży damasceńskiej czy jaśminu są traktowane jako szlachetne, luksusowe produkty zapachowe. Naturalne perfumy oparte wyłącznie na absolutach, tworzone choćby przez niszowe pracownie, korzystają z ich wyjątkowej głębi aromatu.

Dlaczego absoluty są droższe od olejków eterycznych?

Absoluty prawie zawsze są droższe od olejków eterycznych, i to z kilku powodów. Po pierwsze, używane surowce – jak jaśmin czy niektóre odmiany róży – są niezwykle delikatne i mają krótszy sezon zbioru. Potrzeba ogromnej ilości świeżych płatków, aby otrzymać niewielką ilość gotowego absolutu. Po drugie, sam proces jest bardziej złożony. Ekstrakcja rozpuszczalnikiem, późniejsze oczyszczanie w alkoholu i wielokrotne etapy odparowywania wymagają doświadczenia, czasu oraz specjalistycznej aparatury.

Dodatkowo wiele roślin, z których powstają absoluty, jest wrażliwych na warunki pogodowe. Jaśmin nie znosi gwałtownych spadków temperatur, deszczu w okresie kwitnienia ani suszy. Z kolei drzewko pomarańczowe jest znacznie bardziej „odporne”. To powoduje większe ryzyko nieudanych plonów przy kwiatach używanych na absolut, a w konsekwencji podbija ich cenę. Rynek perfumeryjny jest też gotów płacić więcej za produkty, które wprowadzają do kompozycji zapach bardzo zbliżony do woni świeżych kwiatów.

Mimo że w procesie otrzymywania absolutów wykorzystuje się rozpuszczalniki chemiczne, końcowy produkt przy prawidłowej technologii jest bezpiecznym, bardzo czystym ekstraktem o niezwykle bogatym profilu zapachowym. To właśnie dlatego absoluty z róży damasceńskiej czy jaśminu uchodzą za jedne z najbardziej pożądanych składników luksusowych perfum naturalnych.

Jak wybierać i oceniać jakość olejków eterycznych?

Olejki eteryczne różnią się między sobą nie tylko zapachem, ale też jakością. Jako użytkownik musisz umieć odróżnić prawdziwy olejek eteryczny od syntetycznego „olejku zapachowego” oraz od produktu rozcieńczonego tanim olejem. To od jakości zależy bezpieczeństwo stosowania w aromaterapii i skuteczność działania. Tani produkt o niejasnym składzie może zawierać syntetyczne dodatki, które zwiększają ryzyko podrażnienia, a nie wnoszą wartości terapeutycznej.

Na co zwrócić uwagę na etykiecie. Po pierwsze, pełna nazwa łacińska rośliny oraz informacja, z której części rośliny pozyskano olejek. Po drugie, kraj pochodzenia surowca oraz metoda otrzymywania, np. „destylacja parą wodną” czy „tłoczenie na zimno”. Po trzecie, informacja, czy jest to olejek 100% naturalny bez dodatku oleju bazowego. Warto też wybierać butelki z ciemnego szkła, z dokładnym numerem partii i datą ważności. Renomowani producenci często udostępniają również podstawowe dane chromatograficzne, ale w domowej praktyce liczy się przede wszystkim przejrzysta etykieta.

Zwróć uwagę na cenę. Jeżeli wszystkie olejki, niezależnie od rodzaju, kosztują prawie tyle samo, to sygnał ostrzegawczy. Olejek różany nigdy nie będzie kosztował tyle co olejek sosnowy czy pomarańczowy. Różnice wynikają z ilości surowca, trudności uprawy i metody produkcji. Równie ważny jest zapach. Autentyczny olejek jest wielowymiarowy, rozwija się na skórze, ma naturalne „żywe” nuty, podczas gdy syntetyczny odpowiednik bywa płaski i jednowymiarowy. Warto zaopatrywać się w miejscach, które specjalizują się w aromaterapii i naturalnej kosmetyce, a nie w przypadkowej drogerii z najniższą ceną.

Jakie są korzyści i wskazania do stosowania aromaterapii?

Aromaterapia, której nazwa spopularyzowana została przez francuskiego chemika Rene Gattefosse, to sztuka i praktyka wykorzystywania olejków eterycznych w celu poprawy samopoczucia psychicznego i fizycznego. Olejki działają przez układ oddechowy i skórę. Wpływają na układ nerwowy, odpornościowy, oddechowy i krążenia. Współcześni specjaliści, tacy jak Robert Tisserand czy farmaceuci pokroju Cezarego Stańczaka, podkreślają, że prawidłowo dobrane i rozcieńczone olejki mogą stać się wartościowym uzupełnieniem klasycznych metod leczenia, choć nie zastępują leków.

Aromaterapia jest szczególnie polecana osobom, które żyją w napięciu, doświadczają przewlekłego stresu, mają problemy z zasypianiem lub zmagają się z obniżonym nastrojem. Olejek lawendowy, pomarańczowy, różany czy sandałowy pomagają się wyciszyć, ułatwiają zasypianie i łagodzą objawy bezsenności. Dobrze dobrana mieszanka olejków cytrusowych i ziołowych może dodać energii o poranku. Aromaterapia wspiera też osoby zmagające się z nerwicą, stanami lękowymi, napięciem emocjonalnym w okresie menopauzy czy przy bolesnych miesiączkach.

Ważna grupa wskazań dotyczy infekcji górnych dróg oddechowych. Olejek eukaliptusowy, sosnowy, z drzewa herbacianego czy cytrynowy pomagają w inhalacjach, łagodzą katar, wspierają oczyszczanie zatok i działają antyseptycznie. Olejek z drzewa herbacianego, dzięki działaniu przeciwbakteryjnemu i przeciwgrzybiczemu, bywa stosowany przy trądziku, stanach zapalnych skóry, a także przy grzybicy stóp czy paznokci. Olejek miętowy znany jest z działania przeciwbólowego, szczególnie w napięciowych bólach głowy i migrenach.

W aromaterapii wykorzystuje się też wpływ olejków na odporność i alergie. Niektóre mieszanki z olejkiem miętowym, lawendowym, cytrynowym i eukaliptusowym pomagają łagodzić nieprzyjemne objawy alergii, takie jak zatkany nos czy uczucie ciężkości w zatokach. Stosowanie olejków w domu daje również możliwość naturalnego sprzątania. Olejek cytrynowy, pomarańczowy czy z drzewa herbacianego dodane do domowych środków czystości przyczyniają się do zmniejszenia ilości agresywnej chemii i eliminują drażniące syntetyczne zapachy.

Olejki eteryczne mogą wspierać leczenie i poprawiać samopoczucie, ale nie zastępują wizyty u lekarza ani zaleconych leków. Traktuj je jako naturalne uzupełnienie, a nie jedyny sposób radzenia sobie z chorobą.

Jak stosować olejki eteryczne w domu?

Dom to idealne miejsce, żeby w praktyce wykorzystać moc olejków eterycznych. Możesz je wprowadzić do codzienności na wiele sposobów. Aromatyzacja powietrza, kąpiele, masaże, inhalacje i dodatki do kosmetyków to najpopularniejsze metody. Dzięki temu poprawiasz nastrój, wspierasz odporność, ułatwiasz sobie sen i tworzysz we wnętrzu atmosferę domowego spa.

Najprościej zacząć od kominka zapachowego. Do górnej miseczki wlewasz wodę i dodajesz kilka kropli wybranego olejku lub mieszanki. W dolnej części kominka stawiasz podgrzewacz. Pod wpływem ciepła woda odparowuje, a lotne związki aromatyczne przedostają się do powietrza. Możesz też użyć tarty zapachowej, czyli wosku z dodatkiem olejków eterycznych, który roztapia się i stopniowo uwalnia zapach. Takie rozwiązanie dobrze sprawdza się wieczorem, kiedy chcesz odpocząć po ciężkim dniu.

Coraz popularniejszy jest dyfuzor ultradźwiękowy. Do pojemnika wlewasz wodę i kilka kropli olejku. Urządzenie zamienia tę mieszankę w delikatną mgiełkę, która jednocześnie nawilża powietrze i roznosi zapach po całym pomieszczeniu. Dyfuzor jest prosty w obsłudze, bezpieczny, bo nie wymaga płomienia, i pozwala Ci korzystać z olejków także w nocy, ustawiając czas pracy urządzenia. To bardzo wygodne rozwiązanie przy infekcjach dróg oddechowych, gdy używasz na przykład olejku eukaliptusowego czy sosnowego.

Aromaterapia w łazience to z kolei kąpiele aromatyczne i masaże. Do wanny z ciepłą, ale nie gorącą wodą dodajesz kilka kropli olejku wcześniej wymieszanych z olejem bazowym, żelem do kąpieli lub bazą szamponową. To zalecenie podkreśla Robert Tisserand, ponieważ olejki nie rozpuszczają się w wodzie i w przeciwnym razie mogłyby tworzyć na powierzchni krople podrażniające skórę. Masaż z użyciem oleju bazowego (np. migdałowego, jojoba, z pestek winogron) z dodatkiem olejku eterycznego pomaga rozluźnić mięśnie, uspokaja i wspiera regenerację po długim dniu.

Olejki możesz także włączać do swoich kosmetyków DIY. Dodane w niewielkich ilościach do kremu, maseczki, toniku, szamponu lub olejku do włosów poprawiają nie tylko zapach, ale i działanie. Olejek z drzewa herbacianego sprawdzi się przy cerze trądzikowej, rozmarynowy przy skórze tłustej i zmęczonych stopach, lawendowy przy skórze podrażnionej i skłonnej do egzemy. Warto jednak pilnować stężeń, o czym szerzej w części o bezpiecznym rozcieńczaniu.

Ciekawym i bardzo przyjemnym zastosowaniem jest tworzenie świec sojowych DIY ze swoim ulubionym zapachem. Wosk sojowy połączony z odpowiednio dobraną mieszanką olejków daje nietoksyczną świecę, pozbawioną syntetycznych aromatów. Wyspecjalizowane sklepy z surowcami, takie jak marki pokroju Ecospa, oferują gotowe zestawy do aromaterapii i produkcji świec, dzięki którym łatwo zaczniesz przygodę z domowym tworzeniem zapachów. Olejki możesz także wykorzystać w perfumach domowej roboty w formie olejku, sprayu czy sztyftu, łącząc je z alkoholem lub olejami roślinnymi.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania – jak rozcieńczać i kiedy unikać

Olejki eteryczne to jedne z najbardziej skoncentrowanych substancji pochodzenia roślinnego, z jakimi masz kontakt na co dzień. Dlatego wymagają dużej ostrożności. Nierozcieńczone stosowanie na skórę może prowadzić do silnego podrażnienia, uczulenia, a nawet poparzenia chemicznego. Eksperci aromaterapii, w tym Robert Tisserand, porównują podejście do olejków do podejścia do leków. Trzeba znać dawkowanie, przeciwwskazania i sposób stosowania. Mniejsza ilość dobrej jakości olejku, stosowana świadomie, daje lepsze rezultaty niż nadmiar kropel nakładanych bez planu.

Ważne jest też, aby nie kierować się wyłącznie tym, że ktoś „od lat używa olejków bez rozcieńczania i nic mu nie jest”. Uczulenie może rozwinąć się po wielu ekspozycjach. Skóra może reagować dopiero po pewnym czasie, a reakcja bywa gwałtowna. Dlatego nawet jeśli do tej pory nie miałaś problemów, nie warto ryzykować. Odpowiednie rozcieńczenie chroni Twoje zdrowie i portfel. Jedna mała butelka wystarczy na dłużej, a Ty cieszysz się cały czas pełnią właściwości aromaterapeutycznych.

Jak rozcieńczać olejki eteryczne – przykład 2% i inne stężenia?

Podstawową zasadą bezpiecznego stosowania jest łączenie olejków eterycznych z olejem bazowym, kremem, żelem lub alkoholem. Rozcieńczenie podaje się w procentach, a w praktyce liczy się je, używając kropli na określoną ilość nośnika. Przyjmuje się, że 1 ml olejku to około 20 kropli, choć dokładna liczba zależy od gęstości i kroplomierza.

Dla dorosłej, zdrowej osoby do codziennej pielęgnacji zaleca się przeważnie stężenie 1–2%. W przypadku krótkotrwałych zabiegów miejscowych, np. przy silnym bólu mięśni, można sięgnąć po wyższe stężenie, ale zawsze świadomie i na niewielkim obszarze skóry. Dla dzieci, osób starszych, kobiet w ciąży oraz przy dłuższym stosowaniu zaleca się stężenia słabsze, najczęściej 0,5–1%.

Praktyczne przykłady rozcieńczeń dla 10 ml oleju bazowego lub kosmetyku:

• 0,5% – około 1 kropla olejku na 10 ml nośnika,
• 1% – około 2 krople na 10 ml,
• 2% – około 4 krople na 10 ml,
• 3% – około 6 kropli na 10 ml.

Jeżeli przygotowujesz większą ilość mieszanki, po prostu pomnóż te wartości. Dla 50 ml oleju bazowego przy stężeniu 2% potrzebujesz ok. 20 kropli olejku. Taka dawka dobrze sprawdza się na przykład w olejku do masażu pleców czy nóg u dorosłych. Pamiętaj też, że niektóre olejki są silniejsze i wymagają mniejszego stężenia. Do tej grupy należą m.in. olejek cynamonowy, goździkowy, oregano, tymiankowy czy niektóre odmiany eukaliptusa. W ich przypadku trzymaj się dolnego zakresu dawek.

Zawsze twórz próbną mieszankę w małej ilości i wykonaj test na małym fragmencie skóry. Jeżeli po 24 godzinach nie pojawi się zaczerwienienie ani świąd, dopiero wtedy stosuj mieszankę szerzej.

Kto powinien unikać olejków eterycznych i jakie są przeciwwskazania?

Choć aromaterapia jest dostępna dla większości osób, istnieją sytuacje, w których lepiej zachować szczególną ostrożność albo w ogóle zrezygnować z olejków. Na pierwszym miejscu są alergicy i osoby ze skłonnością do reakcji skórnych. U takich osób niektóre olejki, szczególnie cytrusowe czy z rodziny sosnowych, mogą wywołać pokrzywkę, podrażnienie, a nawet nasilenie objawów. Osoby ze skłonnością do alergii powinny sięgać po niższe stężenia, wybierać łagodniejsze olejki, na przykład lawendowy, i zawsze wykonywać próbę na niewielkim fragmencie skóry.

Szczególną grupę stanowią kobiety w ciąży. Część olejków jest w tym okresie przeciwwskazana, np. rozmarynowy, szałwiowy, jałowcowy, niektóre odmiany eukaliptusa czy olejki o silnym działaniu rozgrzewającym. Bezpieczniejsze są delikatne hydrolaty, a przy olejkach zawsze trzeba skonsultować się z lekarzem prowadzącym. Ostrożności wymagają także osoby z astmą, epilepsją, ciężkimi chorobami serca i nadciśnieniem. Niektóre intensywne zapachy oraz związki obecne w olejkach mogą wywoływać napady duszności, bóle głowy czy napady padaczkowe.

Nie wolno stosować wysokich stężeń olejków eterycznych na skórę niemowląt i małych dzieci. U najmłodszych można wykorzystywać bardzo delikatne olejki, jak lawendowy czy majerankowy, i to w minimalnym rozcieńczeniu, najczęściej przy użyciu dyfuzora lub masażu przygotowanego przez doświadczonego specjalistę. W literaturze aromaterapeutycznej znajdziesz przykłady zastosowań olejków w nieżycie górnych dróg oddechowych u niemowląt, ale zawsze odbywa się to z zachowaniem wyjątkowej ostrożności i po konsultacji z lekarzem.

Uważaj też na fototoksyczność olejków cytrusowych. Olejek cytrynowy, bergamotkowy, grejpfrutowy czy limetkowy mogą zwiększać wrażliwość skóry na promieniowanie UV. Jeżeli nałożysz je na skórę, a następnie wystawisz się na mocne słońce lub korzystasz z solarium, może dojść do przebarwień i podrażnień. Dlatego olejków cytrusowych nie stosuje się na skórę przed opalaniem, a po ich użyciu zaleca się odczekać kilka godzin, zanim wyjdziesz na silne słońce.

Olejków eterycznych nie przyjmuje się doustnie na własną rękę. Taka forma jest zarezerwowana dla lekarzy i terapeutów z odpowiednim przygotowaniem medycznym. Samodzielne picie olejków może prowadzić do poważnych uszkodzeń błon śluzowych i wątroby. Traktuj olejki jak skoncentrowane preparaty roślinne. Stosowane z głową, według zasad rozcieńczania i z poszanowaniem przeciwwskazań, będą wartościowym wsparciem w codziennej trosce o zdrowie i domową atmosferę.

Co warto zapamietać?:

• Olejki eteryczne to 100% naturalne, lotne mieszaniny związków chemicznych (aldehydy, estry, alkohole, ketony, terpeny) pozyskiwane głównie przez destylację parą wodną lub tłoczenie; nie mylić z syntetycznymi „olejkami zapachowymi”.
• Absoluty powstają w wyniku wielostopniowej ekstrakcji rozpuszczalnikami (konkret → absolut), mają głębszy, wierniejszy aromat i są stosowane głównie w luksusowych perfumach; do celów terapeutycznych wybiera się przede wszystkim olejki eteryczne.
• Jakość olejku ocenia się po: łacińskiej nazwie rośliny, części rośliny, metodzie pozyskania, kraju pochodzenia, informacji „100% olejek eteryczny”, ciemnym szkle, numerze partii i realnej cenie (olejek różany musi być wielokrotnie droższy niż np. sosnowy).
• Bezpieczne stężenia do stosowania na skórę: dorośli 1–2% (ok. 2–4 krople na 10 ml nośnika), krótkotrwale miejscowo max. 3%; dzieci, seniorzy, ciąża 0,5–1%; zawsze rozcieńczać w oleju bazowym/kosmetyku/alkoholu, wykonać próbę skórną i unikać doustnego przyjmowania.
• Główne korzyści aromaterapii: wsparcie przy stresie, bezsenności, lękach, bólach głowy, infekcjach górnych dróg oddechowych, trądziku i drożdżakach; stosowanie przez dyfuzory, kominki, kąpiele, masaże, kosmetyki DIY i świece – z uwzględnieniem przeciwwskazań (ciąża, alergie, astma, epilepsja, fototoksyczność cytrusów, małe dzieci).